Asosiy matnga o'tish
15-Noyabr, Yakshanba
Jamiyat 2 daqiqa o'qish

Onlayn qimor va tanishuv firibgarligi: Toshkentda 72 kishi ushlandi

Qora smartfon ekrani — onlayn qimor va tanishuv firibgarligi mavzusi
Foto: Unsplash / Viktor Talashuk

Toshkentning Mirobod tumanida onlayn qimor va internet orqali “tanishuv” niqobida pul undirish bilan shug‘ullangan ikki guruh fosh etildi.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Jami 72 kishi qo‘lga olindi, kriptovalyutada 576 ming dollarlik operatsiyalar aniqlangan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Bu haqda Toshkent shahar IIBB ma’lum qildi.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Tezkor tadbirni IIBB huzuridagi kiberjinoyatchilikka qarshi kurashish boshqarmasi o‘tkazgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan, tergov davom etmoqda.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Voqea onlayn firibgarlikning ikki keng tarqalgan turini ko‘rsatadi: “tez pul” va’da qiladigan yashirin qimor saytlari hamda ijtimoiy tarmoqda soxta romantik munosabat orqali pul so‘rash.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Quyida nima aniqlangani va o‘zingizni qanday himoya qilish mumkinligini jamladik.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Mirobod tumanida nima aniqlandi?

Ikki alohida joyda ishlagan ikki guruh ushlandi: birinchisida 52 kishi, ikkinchisida 20 kishi.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Ikkala guruh ham ijaraga olingan xonadonlardan “kol-markaz” ko‘rinishida ishlagan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Birinchi guruh oyiga 9 ming dollarga ijaraga olingan xonadonda faoliyat yuritgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ IIBB ma’lumotiga ko‘ra, a’zolar yashirin onlayn qimor va noqonuniy bukmekerlik uchun pul qabul qilib, mablag‘larni bank kartalari orqali aylantirgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Ikkinchi guruh oyiga 2 ming dollarlik ijara xonadonida ishlagan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Ular internetda o‘zlarini ayol qilib ko‘rsatib, soxta romantik munosabat taklif qilgan va shu yo‘l bilan odamlardan pul undirgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Guruhda rahbar, menejer, operatorlar va qo‘riqchilar vazifalari taqsimlangan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Tintuvda nimalar topildi?

Ikki manzildan jami 95 ta noutbuk, 330 ta telefon va 110 ming dollar naqd pul olindi.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Tafsilotlar quyidagicha:⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Ko‘rsatkich 1-guruh (qimor) 2-guruh (tanishuv)
Qo‘lga olinganlar 52 kishi 20 kishi
Noutbuklar 71 ta 24 ta
Telefonlar 278 ta 52 ta
Boshqa qurilmalar 1 ta Starlink sun’iy yo‘ldosh interneti 1 ta planshet, 4 ta Wi-Fi qurilma
Naqd pul taxminan 110 ming dollar —

Bundan tashqari, guruhlar faoliyatida 576 ming dollarlik kriptovalyuta operatsiyalari aniqlangan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Jabrlanuvchilar soni va ularning umumiy zarari rasman ma’lum qilinmagan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Tanishuv firibgarligini qanday tanib olish mumkin?

Asosiy belgi — internetda yaqinda tanishgan odam qisqa vaqt ichida pul, karta ma’lumoti yoki “investitsiya” so‘ray boshlashi.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Bunday sxemalarda suhbatdosh odatda iliq munosabat ko‘rsatadi, lekin videoqo‘ng‘iroq yoki uchrashuvdan qochadi.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

  • Suhbatdosh videoqo‘ng‘iroqqa chiqmaydi yoki doim “kamera buzilgan” deydi.
  • Tez orada “kasallik”, “yo‘l puli”, “bojxonadagi sovg‘a” kabi bahonalar bilan pul so‘raydi.
  • Kripto yoki “daromadli o‘yin” saytiga pul kiritishni taklif qiladi.
  • Kartangizdagi SMS-kod yoki CVV raqamini so‘raydi — buni hech kimga aytmang.

Shu bilan birga, kartalarni boshqalarga “ijaraga” berish ham xavfli: firibgarlar pulni aynan begona kartalar orqali aylantiradi.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Shu sababli to‘lov ilovalarida begona kartalarni biriktirish taqiqlangan edi, bank ilovalarida 16-noyabrdan kuchga kiradigan yangi qoidalar ham xavfsizlikni kuchaytirishga qaratilgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Aldangan bo‘lsangiz nima qilish kerak?

Avval bankingizga qo‘ng‘iroq qilib kartani bloklating, so‘ng ichki ishlar organlariga (102) murojaat qiling.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Qanchalik tez harakat qilsangiz, pulni to‘xtatib qolish imkoniyati shuncha yuqori bo‘ladi.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

  1. Bankning call-markazi yoki ilovasi orqali kartani darhol bloklang.
  2. Yozishmalar, profil havolasi, to‘lov cheklari va karta raqamlarini skrinshot qilib saqlang.
  3. 102 raqamiga qo‘ng‘iroq qiling yoki yaqin IIB bo‘limiga ariza bering.
  4. Firibgar profiliga ijtimoiy tarmoq orqali shikoyat yuboring.

Onlayn firibgarlik faqat tanishuv saytlarida emas, kundalik xizmatlarda ham uchraydi.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Masalan, ijaraga uy qidirayotganda oldindan pul so‘ralsa nimalarni tekshirish kerakligi haqida ham batafsil yozgan edik.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠

Usmon Shukur
Muallif
Jarayon.uz jurnalisti.⁠⁠‌‌⁠‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌⁠⁠ Ta’lim, ijtimoiy hayot, siyosat va iqtisodiyot mavzularidagi xabarlarni yoritadi.

Mavzuga oid

Jamiyat