O‘zbekistonda 15 yosh va undan katta aholining 12 foizi oliy va oliy ta’limdan keyingi ma’lumotga ega. Bu 2026-yilgi aholini ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra Milliy statistika qo‘mitasi e’lon qilgan raqam. Eng katta ulush — umumiy o‘rta ma’lumotlilarga to‘g‘ri keladi.
Ma’lumotlar 13-noyabr kuni Milliy statistika qo‘mitasida o‘tkazilgan matbuot anjumanida taqdim etildi va qo‘mitaning rasmiy kanalida e’lon qilindi.
Ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra, 15 yosh va undan katta aholidan 3 million 271,1 ming kishi oliy va oliy ta’limdan keyingi ma’lumotga ega. Bu shu yoshdagi har 1000 kishidan taxminan 120 nafari degani.
Eslatib o‘tamiz, aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish 2026-yilda o‘tkazildi, uning onlayn bosqichi yanvar oyida boshlangan edi.
Aholining necha foizi oliy ma’lumotli?
15 yosh va undan katta aholining 12 foizi, ya’ni 3,27 million kishi oliy yoki oliy ta’limdan keyingi ma’lumotga ega. Oliy ta’limdan keyingi ta’limga tayanch doktorantura va doktorantura kiradi, magistratura esa oliy ta’limning ikkinchi bosqichi hisoblanadi.
Qolganlar qanday ma’lumotga ega?
Eng ko‘p — 42,8 foiz — umumiy o‘rta ma’lumotli, 35,8 foiz esa o‘rta maxsus va kasbiy ma’lumotga ega. Taqsimot quyidagicha:
| Ma’lumot darajasi (15 yosh va undan katta) | Kishi soni | Ulushi | Har 1000 kishiga |
|---|---|---|---|
| Oliy va oliy ta’limdan keyingi | 3 271,1 ming | 12,0% | 120 |
| O‘rta maxsus va kasbiy | 9 737,2 ming | 35,8% | 358 |
| Umumiy o‘rta | 11 626,5 ming | 42,8% | 428 |
Uchala toifa birgalikda 90,6 foizni tashkil etadi. Qolgan 9,4 foiz bo‘yicha batafsil taqsimot e’londa keltirilmagan.
Bu shuni anglatadiki, kattalarning har uchtasidan biridan ko‘prog‘i kollej, litsey yoki texnikum kabi o‘rta maxsus ta’lim muassasasini tamomlagan, oliy ma’lumotlilar esa har sakkiz kishidan biriga to‘g‘ri keladi.
Hozir qancha odam o‘qiyapti?
Ro‘yxatga olish paytida 7 yosh va undan katta aholidan 9 million 615,9 ming kishi ta’lim olayotgan bo‘lgan. Ularning 4 million 950,7 ming nafari (51,5 foiz) erkaklar, 4 million 665,2 ming nafari (48,5 foiz) ayollardir.
Oliy ta’lim muassasalarida 1 million 725,9 ming kishi tahsil olayotgani qayd etilgan, ularning 49 foizi ayollar.
Ya’ni umumiy ta’lim olayotganlar orasida erkaklar biroz ko‘proq bo‘lsa-da, oliy ta’limda yigit va qizlarning ulushi deyarli tenglashgan. Har 100 talabadan 49 nafari qizlardir.
Oliy ta’lim muassasalari soni va talabalar kontingenti bo‘yicha idoraviy ma’lumotlar haqida avvalroq talabalar soni 1,65 milliondan oshgani haqida yozgan edik. Ro‘yxatga olish ma’lumotlari aholining o‘zi bergan javoblarga asoslanadi, shuning uchun idoralar hisobotidagi raqamlardan farq qilishi mumkin.
Bu ma’lumotlar nima uchun muhim?
Aholining ta’lim darajasi bo‘yicha aniq raqamlar maktab, kollej va oliy ta’lim muassasalarini rejalashtirish, kadrlar tayyorlash va mehnat bozori siyosati uchun asos bo‘ladi. Bu raqamlar keyingi yillarda ta’lim islohotlari natijasini baholashda ham solishtirish nuqtasi bo‘lib xizmat qiladi. Ro‘yxatga olish bunday ma’lumotlarni butun aholi kesimida beradigan yagona manba hisoblanadi.
Ta’lim sohasiga ajratiladigan mablag‘lar ham shu raqamlar bilan bog‘liq: 2027-yil davlat budjeti loyihasida ta’lim va tibbiyot uchun alohida xarajatlar ko‘zda tutilgan.
Ro‘yxatga olishning ta’lim darajasi bo‘yicha natijalari mintaqalar, yosh guruhlari va jins kesimida hozircha e’lon qilinmagan. Ro‘yxatga olishning dastlabki natijalari qo‘mita saytida infografika ko‘rinishida joylangan.
