Yo‘l harakati qoidabuzarligi uchun solingan jarima 60 kun ichida to‘lanmasa, avtomobil jarima maydonchasiga olib ketilishi mumkin. Ichki ishlar vazirligining yangi yo‘riqnomasi 2027-yil 7-yanvardan kuchga kiradi va barcha haydovchilar hamda avtomobil egalariga tegishli.
Ichki ishlar vazirining buyrug‘i bilan tasdiqlangan yo‘riqnoma Adliya vazirligida 2026-yil 5-noyabrda 3969-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Hujjat lex.uz’da e’lon qilingan va 2011-yildan beri amal qilib kelgan tartib o‘rnini egallaydi.
Yo‘riqnoma yo‘l harakati qoidalarini buzish bo‘yicha ma’muriy ishlarni rasmiylashtirish va ko‘rib chiqish tartibini belgilaydi: bayonnoma qanday tuziladi, jarima qachongacha to‘lanadi, shikoyat qanday beriladi.
Jarima to‘lanmasa, mashina qachon olib qo‘yiladi?
Jarima qaror chiqarilgan kundan boshlab 60 kun ichida to‘lanmasa, avtomobil jarima maydonchasiga joylashtirilishi mumkin. Agar qaror ustidan shikoyat yoki protest berilgan bo‘lsa, bu muddat shikoyat rad etilgani haqida xabar olingan kundan boshlab 30 kunni tashkil qiladi.
Gazeta.uz yozishicha, muddat o‘tgach, avtomobil ma’lumotlari Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati inspektorlarining planshetlarida aks etadi. Inspektor alohida ma’muriy bayonnoma tuzmasdan mashinani jarima maydonchasiga olib ketishi mumkin.
Jarima to‘lanmagani uchun avtomobilni maydonchaga qo‘yish 2019-yildan beri mavjud. 2025-yil fevralda Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 291-moddasiga o‘zgartirish kiritilib, elektron tizimlarga avtomatik kiritilgan ma’lumotlar ham bunga asos bo‘ladigan qilingan.
Mashinani olib qo‘yishning oldini olish mumkinmi?
Ha, to‘xtatilgan joyning o‘zida qarzni to‘liq to‘lash mumkin. To‘lov tasdig‘i tizimga avtomatik tushsa, avtomobil maydonchaga olib ketilmaydi.
To‘lovni quyidagi usullarda amalga oshirish mumkin:
- elektron to‘lov tizimlari orqali;
- mobil ilovalar orqali;
- bank kassalari orqali.
Shu bilan birga, yo‘riqnomada jarimani inspektorning o‘ziga joyida naqd to‘lash qat’iyan taqiqlanishi belgilangan.
Maydonchadagi mashinani qanday qaytarib olish mumkin?
Avval jarima qarzi to‘liq to‘lanadi, so‘ng hududiy ma’muriy amaliyot markazi xodimlari to‘lovni tekshirib, mashinani qaytarish uchun elektron ruxsatnoma beradi. Qarz to‘lanmaguncha avtomobil maydonchada saqlanishi mumkin.
Agar jarima umuman to‘lanmasa, qaror “Ma’muriy amaliyot” tizimi orqali Bosh prokuratura huzuridagi Majburiy ijro byurosiga yuboriladi. Maydonchada saqlash uchun to‘lov miqdori haqida yangi hujjat bo‘yicha rasmiy ma’lumot e’lon qilinmagan.
Jarima miqdorlari bazaviy hisoblash miqdoriga bog‘liq. Qarzingiz qancha bo‘lishini BHM kalkulyatori yordamida hisoblab ko‘rishingiz mumkin.
Jarimani chegirma bilan to‘lash mumkinmi?
Ha, jarimani erta to‘lagan haydovchi qolgan qismidan ozod qilinadi. Qaror nusxasi olingan kundan boshlab:
| To‘lov muddati | To‘lanadigan qism |
|---|---|
| 15 kun ichida | jarimaning 50 foizi |
| 30 kun ichida | jarimaning 70 foizi |
Chegirma ayrim qoidabuzarliklarga, shikoyat qilingan qarorlarga hamda bir yil ichida takror sodir etilgan qoidabuzarliklarga tatbiq etilmaydi.
Yana nimalar o‘zgaradi?
Bayonnomalar asosan elektron shaklda, planshet yoki kompyuter orqali “Ma’muriy amaliyot” tizimida tuziladi. Kursiv yozishicha, haydovchi va guvohlar elektron bayonnomani elektron imzo yoki barmoq izi bilan tasdiqlashi mumkin. Qog‘oz bayonnomaga faqat cheklangan holatlarda, masalan, haydovchi qoidabuzarlikni tan olmasa yoki aloqa bo‘lmasa, yo‘l qo‘yiladi.
Boshqa muhim qoidalar:
- qaror ustidan uning nusxasi olingan kundan boshlab 10 kun ichida yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilish mumkin;
- kamera qayd etgan qoidabuzarlik ma’lumoti 48 soat ichida yetib bormasa, ish yuritilmaydi;
- bir qoidabuzarlik uchun ko‘pi bilan 2 ta jarima bali hisoblanadi, ballar bir yildan keyin o‘chadi;
- bir yilda 12 baldan oshsa, materiallar qo‘shimcha jazo masalasini ko‘rish uchun sudga yuboriladi;
- murojaat yashash joyidan qat’i nazar istalgan hududiy ma’muriy amaliyot markaziga berilishi mumkin.
Yaqinda mobil radarlar oldiga “Radar” belgisi qo‘yish talabi bekor qilingani haqida ham yozgan edik. Elektr samokat va motorli velosiped haydovchilari esa ayrim transport turlari uchun guvohnoma talabi bilan tanishib chiqishi mumkin.
