O‘zbekiston Jahon savdo tashkilotiga (JST) a’zo bo‘lish arafasida mobil qurilmalar uchun import bojxona boji 0 foizga tushiriladi. Bojxona qo‘mitasi vakiliga ko‘ra, bu telefonlarni aholi uchun 5 foizgacha arzonlashtiradi, biroq QQS to‘lanishi saqlanib qoladi.
Bu haqda 11-noyabr kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida Bojxona qo‘mitasi boshqarma boshlig‘i Farhod Olimjonov ma’lum qildi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, JSTga kirish bo‘yicha boshqa davlatlar bilan olib borilgan muzokaralarda mobil qurilmalar uchun nol stavka kelishib olingan. «JSTga kirish arafasida bu stavka baribir nolga tushadi», — dedi Olimjonov.
Hozir mobil qurilmalar importiga 5 foiz bojxona boji va 12 foiz QQS qo‘llanadi. Boj bekor qilinganda ham 12 foizli QQS saqlanib qoladi, deb yozdi Kun.uz.
Qachondan kuchga kiradi?
Aniq sana rasman ma’lum qilinmagan. Bojxona qo‘mitasi o‘zgarish JSTga a’zolik arafasida amalga oshishini aytdi, ammo nol stavkani belgilaydigan hujjat hali e’lon qilinmagan.
O‘zbekiston JSTga a’zo bo‘lish uchun 1994-yilda ariza bergan, muzokaralar 2020-yilda qayta boshlangan. Bosh muzokarachi Azizbek Urunov jarayonni 2026-yilda yakunlash maqsad qilinganini aytgan.
Telefon narxi qanchaga tushadi?
Olimjonovning so‘zlariga ko‘ra, mobil qurilmalar aholi uchun 5 foizgacha arzonroq bo‘ladi. Bunda byudjet daromadi 300–400 milliard so‘mga kamayadi.
Bojxona qo‘mitasi keltirgan raqamlar telefon importi qanchalik oshganini ko‘rsatadi:
| Ko‘rsatkich (2026-yil, 10 oy) | Qiymat |
|---|---|
| Rasman olib kirilgan mobil qurilmalar | 4,1 million dona (bir yil oldingidan ~1 million ko‘p) |
| Ular uchun bojxona to‘lovlari | 2 trillion so‘m (2,1 baravar o‘sish) |
| Bojxona deklaratsiyasi orqali olib kirilgan iPhone’lar | 452 mingdan ortiq |
| iPhone’lar uchun undirilgan to‘lovlar | 756,6 milliard so‘m (6,2 baravar o‘sish) |
Chetdan telefon olib kelganlar uchun nima o‘zgaradi?
Jismoniy shaxslar uchun hozir boj faqat bojsiz olib kirish me’yoridan oshgan qiymatga hisoblanadi. Bojxona qo‘mitasi keltirgan misol: me’yor 1000 dollar bo‘lsa, 1200 dollarlik telefonning 200 dollariga 30 foiz, ya’ni 60 dollar to‘lanadi.
Prezident farmoniga ko‘ra, 2027-yil 1-yanvardan yagona stavka 20 foizga tushadi, har kilogramm uchun eng kam to‘lov esa 3 dollardan 2 dollarga kamayadi. Shu misolda to‘lov 40 dollar bo‘ladi.
JST doirasidagi nol stavka jismoniy shaxslar uchun yagona bojxona to‘loviga qanday ta’sir qilishi rasman ma’lum qilinmagan.
IMEI to‘lovi ham bekor bo‘ladimi?
Yo‘q, hozircha bunday qaror yo‘q. Olimjonovning aytishicha, JST muzokaralarida IMEI ro‘yxatdan o‘tkazish to‘lovi masalasi ko‘rilmagan. To‘lovni bekor qilish mumkinmi va undan tushgan mablag‘ qayerga sarflanadi, degan savollarga UzIMEI alohida matbuot anjumanida javob berishi aytildi.
Shu anjumanda Bojxona qo‘mitasi matbuot kotibi Husan Tangriyev Toshkent aeroportida telefonlarni rasmiylashtirish to‘xtatilgani sababli yuzaga kelgan noqulayliklar uchun uzr so‘radi. Rasmiylashtirish 11-noyabrdan qayta tiklangan, ushlab qolingan qurilmalar egalariga qaytarila boshlangan.
Telefon sotib olayotganlar uchun amaliy tavsiyalar:
- Qurilmani rasmiy sotuvchidan oling va chekni saqlang.
- Xorijdan olib kelgan telefoningizni bojxona deklaratsiyasida ko‘rsating — tizim IMEI orqali brend va modelni tekshiradi.
- Norasmiy kanallar orqali sotilgan telefonlar keyinchalik bloklanishi mumkinligi haqida Apple distribyutori ASBIS ogohlantirgan.
