Prezident 10-noyabr kuni imzolagan farmon bilan tasdiqlangan milliy dasturlardan birida 6 yoshli bolalarni maktabga tayyorlov guruhlari bilan to‘liq qamrab olish vazifasi belgilandi. Bu yangilik farzandi 6 yoshga to‘layotgan yoki to‘lgan barcha ota-onalarga tegishli. Quyida tayyorlov qayerda o‘tishi, bolani qanday yozdirish va 2027/2028 o‘quv yilidan nimalar o‘zgarishini jamladik.
Farmonda nima deyilgan?
Prezidentning 2026-yil 10-noyabrdagi PF-242-son farmoni 11-noyabrdan kuchga kirdi. U “Inson qadrini yuksaltirish”ga qaratilgan yettita milliy dasturni tasdiqlaydi. Farmonga ko‘ra, dasturlar 2027–2031-yillarga mo‘ljallangan.
Ta’limga oid birinchi dasturda 6 yoshli bolalarni maktabga tayyorlov guruhlari bilan to‘liq qamrab olish, nodavlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari uchun amaldagi imtiyozlarni saqlab qolish va ularning samaradorligini baholash vazifalari bor. Shu dasturda barcha maktablarni bosqichma-bosqich xalqaro baholash dasturlariga jalb etish ham ko‘zda tutilgan. Farmonda 2030-yilgacha kamida 10 ta oliy ta’lim muassasasini nufuzli xalqaro reytinglarning top-1000 taligiga kiritish maqsadi ham qo‘yilgan.
Bir yillik tayyorlovning majburiyligi yangi talab emas. “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonunga ko‘ra, 6 yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan bolalarni bir yil maktabga tayyorlash allaqachon majburiy hisoblanadi.
Maktabga tayyorlov qayerda va qanday shaklda o‘tadi?
Bu masalaning tafsilotlari shu yil fevralda qabul qilingan PF-19-son farmonda belgilangan. Unga ko‘ra, bir yillik maktabga tayyorlov umumiy o‘rta ta’limning majburiy birinchi bosqichiga aylantiriladi.
- Tayyorlov to‘liq yoki qisqa muddatli guruhlarda o‘tkaziladi.
- Guruhlar bog‘chalarda, umumta’lim maktablarida va ijtimoiy sohaning boshqa obyektlarida ochilishi mumkin.
- Ham maktabgacha, ham umumiy o‘rta ta’lim xizmatini ko‘rsatadigan nodavlat ta’lim tashkilotlariga ham bunday guruh ochishga ruxsat berildi.
Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi bolalar soni bog‘chalardagi o‘rinlardan ko‘payib ketgani sababli muqobil shakllar ham kengaytirilayotganini aytgan. UzA xabariga ko‘ra, ular orasida ilk rivojlanish markazlari va chekka hududlardagi “Aqlvoy” mobil guruhlari bor.
Bolani guruhga qanday yozdirish mumkin?
Davlat bog‘chasiga, shu jumladan tayyorlov yoshidagi bolani joylashtirish uchun ariza ikki yo‘l bilan beriladi. Tartib Bola huquqlari portalida quyidagicha tushuntirilgan:
- my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali onlayn yoki Davlat xizmatlari markazida ota-ona (qonuniy vakil) tomonidan anketa to‘ldiriladi.
- Tizim tanlangan bog‘chada bo‘sh o‘rin bor-yo‘qligini ko‘rsatadi. O‘rin bo‘lmasa, boshqa bog‘chani tanlash yoki navbatga turish mumkin.
- O‘rin bo‘shagach, bir ish kunida yo‘llanma beriladi.
- Yo‘llanma olingandan keyin 15 kun ichida bola bog‘chaga olib borilishi kerak, aks holda yo‘llanma bekor bo‘ladi.
Nogironligi bor ota-onalarning, ko‘p bolali oilalarning, harbiy xizmatchilarning farzandlari kabi toifalarga bo‘sh o‘rinlar navbatdan tashqari beriladi. Buning uchun imtiyozni tasdiqlovchi hujjat asl nusxasi ko‘rsatiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan nima o‘zgaradi?
PF-19-son farmonga ko‘ra, 2027/2028 o‘quv yilidan boshlab:
- tayyorlov guruhlarida oliy ma’lumotli pedagoglar va tegishli OTMlarning bitiruvchi kurs talabalari dars beradi;
- bir yillik tayyorlovni tugatgan bolalarga davlat namunasidagi elektron sertifikat beriladi va bu ma’lumot umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi shahodatnomaga kiritiladi;
- vazirlik tayyorlov dasturini shu o‘quv yiligacha qayta ko‘rib chiqadi.
Ota-onalar uchun amaliy xulosa shu: farzandingiz 6 yoshga to‘lsa, uni bog‘cha, maktab yoki boshqa tashkilotdagi bir yillik tayyorlov guruhiga yozdirish kerak bo‘ladi. Kelgusi o‘quv yilidan esa bu tayyorlov sertifikat bilan rasman qayd etiladi. Davlat guruhlaridagi to‘lov miqdori bo‘yicha yangi tartib hozircha rasman e’lon qilinmagan.
