17–19-noyabrga belgilangan attestatsiya sinovlari 1–3-dekabrga ko‘chirildi. Bu yuqori toifaga o‘tishni kutayotgan o‘qituvchi uchun oshgan oylik ham taxminan ikki hafta kech hisoblanishi mumkinligini bildiradi. Nizomdagi muddatlar asosida yangi toifa oylikka eng kechi bilan qachon ta’sir qilishini va siljish necha so‘mga tushishini hisobladik.
Ta’lim va ilm-fan vazirligi texnik sabablarga ko‘ra 17-noyabrdagi sinovlarni 1-dekabrga, 18-noyabrdagilarni 2-dekabrga, 19-noyabrdagilarni 3-dekabrga ko‘chirdi. Bu haqda Talimxabarlari.uz vazirlikka tayanib xabar berdi. 20–30-noyabr kunlariga belgilangan sinovlar esa jadval bo‘yicha o‘zgarishsiz o‘tadi.
Kasbiy ta’lim agentligi tizimidagi ta’lim tashkilotlari pedagoglari uchun 1–3-dekabrga rejalashtirilgan sinovlar ham 4–5-dekabrga surildi.
Biz bu maqolada yangilikning o‘zini emas, uning pulga ta’sirini ko‘rib chiqamiz: natija, apellyatsiya va sertifikat qaysi muddatlarda chiqadi, yangi toifa bo‘yicha oylik qachondan hisoblanadi va bu kechikish qancha turadi.
Ko‘chirish kimlarga tegishli?
Ko‘chirish faqat sinov kuni 17, 18 yoki 19-noyabrga belgilangan pedagoglarga tegishli. Tasdiqlangan jadvalga ko‘ra, bu kunlarda asosan til fanlari o‘qituvchilari sinovdan o‘tishi kerak edi.
- 16–17-noyabr: rus tili (milliy maktablarda), rus tili va adabiyoti, qozoq, qirg‘iz, tojik va turkman tili va adabiyoti o‘qituvchilari.
- 18–20-noyabr: ingliz, fransuz, nemis (umumta’lim maktablarida), xitoy, yapon va koreys tili o‘qituvchilari.
Ya’ni bu guruhlardagi o‘qituvchilarning bir qismi o‘z kunida, bir qismi esa dekabrda sinovdan o‘tadi. Sinov kuni har bir pedagog uchun alohida belgilangan, shuning uchun o‘z kuningizni maktab rahbariyati yoki shaxsiy kabinet orqali aniqlashtiring. Yangi ruxsatnoma alohida beriladimi yoki yo‘qmi, rasman aytilmagan, shuning uchun 1-dekabrdan oldin kabinetni qayta tekshirib qo‘yish kerak.
Yangi toifa oylikka qachondan ta’sir qiladi?
Oylik sinov kunidan emas, elektron sertifikat yaratilgan kundan boshlab yangi toifa bo‘yicha qayta hisoblanadi. Bu Vazirlar Mahkamasining 572-son qarori bilan tasdiqlangan nizomning 48-bandida belgilangan.
Sertifikatgacha bo‘lgan yo‘l nizomda bosqichma-bosqich yozilgan:
- malaka sinovi natijalari sinov tugaganidan keyin bir haftadan kechikmay vazirlik saytida e’lon qilinadi;
- natijaga rozi bo‘lmagan pedagog e’lon qilingan kundan boshlab 10 kun ichida apellyatsiya komissiyasiga yozma ariza beradi (51-band);
- ariza ro‘yxatga olingan kundan boshlab 10 kun ichida ko‘rib chiqiladi (57-band);
- apellyatsiya yakunlangach bir oy ichida toifa berilganlar ro‘yxati vazirlik buyrug‘i bilan tasdiqlanadi va QR-kodli elektron sertifikat onlayn yaratiladi (47-band).
Shu muddatlarni ketma-ket qo‘shib, eng kech holat bo‘yicha jadval tuzdik. Bu rasmiy sana emas, nizomdagi chegaraviy muddatlardan kelib chiqqan hisob.
| Bosqich | Oldingi jadval (19-noyabr sinovi) | Yangi jadval (3-dekabr sinovi) |
|---|---|---|
| Natija e’lon qilinadi (sinovdan keyin 7 kungacha) | 26-noyabrgacha | 10-dekabrgacha |
| Apellyatsiya arizasi (10 kun) | 6-dekabrgacha | 20-dekabrgacha |
| Apellyatsiyani ko‘rib chiqish (10 kun) | 16-dekabrgacha | 30-dekabrgacha |
| Buyruq va sertifikat (1 oy) | 2027-yil 16-yanvargacha | 2027-yil 30-yanvargacha |
Ko‘rinib turibdiki, eng kech holatda yangi oylik 2027-yil yanvar oxirigacha surilishi mumkin. Amalda muddatlar qisqaroq bo‘lishi ham mumkin. Agar vazirlik barcha sinov kunlari uchun bitta umumiy buyruq chiqarsa, ko‘chirishning oylikka ta’siri umuman sezilmasligi mumkin. Buyruq tartibi rasman ma’lum qilinmagan.
Ikki haftalik kechikish qancha turadi?
Sertifikat 14 kun kech chiqsa, toifasi oshgan o‘qituvchi 1 stavkada taxminan 223 mingdan 244 ming so‘mgacha kam oladi. Hisobni 275-son qarordagi tarif koeffitsiyentlari va 2026-yil 1-sentyabrdan amalda bo‘lgan mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori — 1 360 000 so‘m asosida qildik (amaldagi qiymatlar asosiy ko‘rsatkichlar sahifasida).
Formula: oylik farq = (yangi koeffitsiyent − eski koeffitsiyent) × 1 360 000 so‘m. Kunlik farq uchun oylik farqni 30 ga bo‘ldik va 14 ga ko‘paytirdik. Har bir toifa bo‘yicha 1 stavka qancha bo‘lishi toifalar va oylik jadvalida batafsil keltirilgan.
| Toifa o‘zgarishi | Koeffitsiyent | Oyiga qo‘shiladi (1 stavka) | Yiliga | 14 kunlik siljish |
|---|---|---|---|---|
| Oliy ma’lumotli → ikkinchi toifa | 2,936 → 3,287 | 477 360 so‘m | 5 728 320 so‘m | ≈ 222 800 so‘m |
| Ikkinchi → birinchi toifa | 3,287 → 3,662 | 510 000 so‘m | 6 120 000 so‘m | ≈ 238 000 so‘m |
| Birinchi → oliy toifa | 3,662 → 4,047 | 523 600 so‘m | 6 283 200 so‘m | ≈ 244 300 so‘m |
Summalar soliqdan oldin ko‘rsatilgan. 12 foizlik daromad solig‘idan keyin 14 kunlik farq taxminan 196 mingdan 215 ming so‘mgacha bo‘ladi. Buxgalteriya oyni ish kunlari bo‘yicha hisoblagani uchun aniq summa biroz farq qilishi mumkin.
Bu sizga qanday ta’sir qiladi?
Asosiy ta’sir — kechikish, toifaning o‘zi emas: sinov qaysi kuni bo‘lmasin, ball chegaralari o‘zgarmaydi.
Shartli misol: ingliz tili o‘qituvchisi ikkinchi toifada, 1,5 stavkada ishlaydi va sinovi 18-noyabrdan 2-dekabrga ko‘chdi. U 70 ball to‘plasa, birinchi toifaga o‘tadi va oyligi 1,5 × 510 000 = 765 000 so‘mga oshadi. Sertifikat 14 kun kech chiqsa, bu o‘qituvchi taxminan 357 000 so‘m (765 000 ÷ 30 × 14) kam oladi. Keyingi oylardan boshlab esa yillik qo‘shimcha 9 180 000 so‘m bo‘ladi. O‘z yuklamangiz bo‘yicha summani ish haqi kalkulyatorida hisoblashingiz mumkin.
Pasayish xavfi ham bor. Masalan, birinchi toifadagi o‘qituvchi 70 balldan kam olsa, ikkinchi toifaga tushadi va 1 stavkasi oyiga 510 000 so‘mga kamayadi. Ball chegaralari: mutaxassis uchun ikkinchi toifaga 60, ikkinchi toifadan birinchiga 70, birinchidan oliy toifaga 80 ball (nizomning 44-bandi).
Ikki bosqichli sinov tuzilishi ham o‘zgarmaydi. Umumiy o‘rta ta’lim o‘qituvchisi uchun birinchi bosqich fan bo‘yicha 40 ta savoldan iborat va 80 ballgacha baholanadi, ikkinchi bosqich esa pedagogik mahorat bo‘yicha 10 ta topshiriq va 20 ballgacha. Musiqa va jismoniy tarbiya o‘qituvchilarida ikkinchi bosqich amaliy yoki ijodiy imtihon bo‘lib, 60 ballgacha baholanadi; musiqa o‘qituvchilariga 20 foizgacha oylik ustama esa bundan alohida to‘lanadi.
Yangi sanada kela olmasam nima bo‘ladi?
Uzrli sabab bilan kelmagan pedagogning attestatsiyasi boshqa muddatga ko‘chiriladi va qayta to‘lov olinmaydi. Nizomning 45-bandida uzrli sabablar sifatida kasallik, xizmat safari va oila a’zosining vafoti ko‘rsatilgan.
Uzrsiz kelmaslik qimmatga tushadi: 46-bandga ko‘ra bunday pedagog attestatsiyadan o‘tmagan hisoblanadi va toifasi bir pog‘ona pasaytiriladi. Dekabr boshida rejalashtirilgan xizmat safari, malaka oshirish yoki ta’til bo‘lsa, uni oldindan hal qilgan ma’qul.
Hozir nima qilish kerak?
Sinovi ko‘chgan o‘qituvchiga amaliy qadamlar quyidagicha:
- Yangi sanani aniqlang. 17-noyabr → 1-dekabr, 18-noyabr → 2-dekabr, 19-noyabr → 3-dekabr. Shaxsiy kabinetdagi kun va manzilni 1-dekabrdan oldin qayta tekshiring.
- Dekabr boshidagi rejalarni moslang. Safar yoki boshqa majburiyat to‘g‘ri kelsa, uzrli sababni tasdiqlovchi hujjatni oldindan tayyorlang.
- Natija chiqqan sanani yozib qo‘ying. Apellyatsiya uchun 10 kunlik muddat aynan shu kundan boshlanadi.
- Sertifikatni kuzating. U chiqqach, shaxsiy kabinet, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali yoki davlat xizmatlari markazi orqali yuklab oling.
- Buxgalteriyani tekshiring. Oylik sertifikat yaratilgan kundan yangi koeffitsiyent bo‘yicha hisoblanganiga ishonch hosil qiling; farq bo‘lsa, sertifikat sanasini ko‘rsatib qayta hisob talab qiling.
Navbatdagi majburiy attestatsiya nizomga ko‘ra har besh yilda bir marta o‘tkaziladi. Shuning uchun dekabrdagi natija keyingi besh yil davomidagi oylikni belgilaydi: ikkinchi toifadan birinchiga o‘tgan o‘qituvchi uchun bu davrda 1 stavka bo‘yicha amaldagi stavkalarda jami farq 30,6 million so‘mni tashkil etadi (510 000 × 60 oy).



