Asosiy matnga o'tish
22-Noyabr, Yakshanba
Pul va iqtisodiyot 4 daqiqa o'qish

Milliy sertifikatga ro‘yxat 4-dekabrgacha: o‘qituvchi ustamasi qancha bo‘ladi

Sertifikat imtihoni uchun test varag‘i va qizil qalam — o‘qituvchi ustamasi
Foto: Unsplash / Chris Liverani

Ona tili va adabiyot, tarix hamda geografiyadan milliy sertifikat imtihoniga ro‘yxatdan o‘tish 21-noyabrdan 4-dekabrgacha my.gov.uz orqali davom etadi, to‘lov 5-dekabrgacha qilinadi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Imtihon to‘lovi 594 000 so‘m, maktab o‘qituvchisi esa uning yarmini to‘laydi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Sertifikat olgan birinchi toifali ona tili yoki tarix o‘qituvchisining tarif stavkasiga har oy taxminan 2,49 mln so‘m ustama qo‘shiladi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Ro‘yxatdan o‘tish muddatini Bilim va malakalarni baholash agentligi e’lon qildi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Oktyabrdagi imtihonlar natijalari 20-noyabrda my.gov.uz’da chiqdi, keyingi bosqich aynan shu uch fandan bo‘ladi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Quyida to‘lov qancha ekanini, o‘qituvchi sertifikat evaziga oyiga qancha ustama olishini va ro‘yxatdan o‘tish tartibini hujjatlar asosida hisobladik.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Milliy sertifikat imtihoni qancha turadi?

To‘liq to‘lov — 594 000 so‘m.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Vazirlar Mahkamasining 646-son qarori bilan tasdiqlangan nizomga ko‘ra, to‘lov ariza berilgan kundagi bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 1,5 baravari, portal orqali ro‘yxatdan o‘tilgani uchun esa uning 90 foizi undiriladi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Hisob: 440 000 × 1,5 = 660 000 so‘m; 660 000 × 90% = 594 000 so‘m.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Amaldagi BHM qiymatini asosiy ko‘rsatkichlar sahifasida ko‘rish mumkin.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Nizomga 2026-yil aprelda qo‘shilgan 18¹-bandga ko‘ra, ta’lim muassasasida mehnat shartnomasi bilan ishlaydigan pedagogdan belgilangan to‘lov summasining 50 foizi olinadi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Bu 660 000 so‘mning yarmi — 330 000 so‘m.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Portal uchun 90 foiz qoidasi ham qo‘llansa, summa 297 000 so‘mga tushadi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Aniq summa my.gov.uz’da berilgan hisob raqamida ko‘rinadi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Boshqa chegirmalar ham bor:⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

  • “kambag‘al oila” toifasidagi oilalar a’zolari, I va II guruh nogironligi bo‘lganlar va nogironligi bo‘lgan bolalar — 50 foiz;
  • “davlat ta’minotidagi oila” a’zolari — 75 foiz.

Sertifikat uchun o‘qituvchiga qancha ustama to‘lanadi?

Ona tili va adabiyot hamda tarix o‘qituvchisiga — tarif stavkasining 50 foizi, geografiya o‘qituvchisiga — 20 foizi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Ikkala ustama ham har oy to‘lanadi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

50 foizlik ustama Prezidentning PF-37-son Farmonining 12-bandida belgilangan va 2025-yil 1-yanvardan amalda.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ U umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida ona tili va adabiyot hamda tarix fanlaridan “tegishli darajadagi” milliy sertifikati bor o‘qituvchilarga tegishli.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Geografiya kabi boshqa umumta’lim fanlari uchun 20 foiz stavka PF-134-son Farmonning 9-bandida yozilgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Biz ustamani o‘qituvchining toifasiga qarab hisobladik.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Tarif stavkalari — attestatsiyadan keyin oylik qanchaga o‘zgarishi haqidagi hisobimizdagi summalar (koeffitsiyent × 1 360 000 so‘m, soliqdan oldin):⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Toifa Tarif stavkasi (1 stavka) Ustama 50% (ona tili, tarix) Ustama 20% (geografiya)
Oliy ma’lumotli 3 992 960 so‘m 1 996 480 so‘m 798 592 so‘m
Ikkinchi toifa 4 470 320 so‘m 2 235 160 so‘m 894 064 so‘m
Birinchi toifa 4 980 320 so‘m 2 490 160 so‘m 996 064 so‘m
Oliy toifa 5 503 920 so‘m 2 751 960 so‘m 1 100 784 so‘m

Shartli misol: birinchi toifali tarix o‘qituvchisi 330 000 so‘m to‘lab imtihon topshiradi va ustama beriladigan darajadagi sertifikat oladi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Unga oyiga 2 490 160 so‘m (12 foiz soliqdan keyin taxminan 2,19 mln so‘m) ustama qo‘shiladi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Ya’ni imtihon to‘lovi birinchi oydayoq bir necha baravar qoplanadi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Ustama 1 stavka uchun hisoblangan, haqiqiy summa yuklama va buxgalteriya hisobiga qarab farq qilishi mumkin.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ O‘z oyligingizni ish haqi kalkulyatorida hisoblashingiz mumkin.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i — 12%.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Imtiyozlar va boshqa ushlanmalar hisobga olinmagan.

Ustama qaysi darajaga va qancha muddat beriladi?

Muddat — ko‘pi bilan uch yil, daraja esa farmonda aniq yozilmagan: unda “tegishli darajadagi sertifikat” deyilgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Shuning uchun ariza berishdan oldin maktab buxgalteriyasi yoki tuman maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limidan qaysi daraja hisobga olinishini aniqlab oling.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Natijalar Rash modeli bo‘yicha baholanadi: A+ — 70 balldan yuqori, A — 65–69,9, B+ — 60–64,9, B — 55–59,9, C+ — 50–54,9, C — 46–49,9 ball.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Sertifikat uch yil amal qiladi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ PF-134-son Farmonga ko‘ra, ustama sertifikat amal qilish muddati davomida, lekin uch yildan ko‘p bo‘lmagan muddatda to‘lanadi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Abituriyent uchun ham foydasi bor: A+ va A darajali sertifikat oliy ta’limga kirishda shu fan bo‘yicha belgilangan eng yuqori ball sifatida hisoblanadi, past darajalar esa ulushiga mos ball beradi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Ro‘yxatdan o‘tish uchun nima qilish kerak?

Ariza faqat onlayn — my.gov.uz orqali beriladi, muddat 4-dekabrda tugaydi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Tartib quyidagicha:⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

  1. my.gov.uz’ga OneID orqali kiring va milliy sertifikat imtihoniga ariza xizmatini tanlang.
  2. Fanni (ona tili va adabiyot — o‘zbek, rus yoki qoraqalpoq tilida, tarix yoki geografiya) va hududni belgilang.
  3. Pedagog bo‘lsangiz, hisob raqamidagi summa chegirma bilan chiqqanini tekshiring.
  4. To‘lovni 5-dekabrgacha hisob raqami bo‘yicha amalga oshiring.
  5. Imtihon sanasi ro‘yxatdan o‘tish yakunlangach, arizachilar soni va hududlar bo‘yicha belgilanadi hamda kamida 7 kun oldin e’lon qilinadi.

Imtihonga bora olmasam, to‘lov qaytadimi?

Uzrli sabab bo‘lsa — ha, uzrsiz kelmasangiz yoki kechiksangiz — yo‘q.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Nizomning 19-bandiga ko‘ra, imtihonga bora olmasligingizni kamida uch kun oldin portal orqali agentlikka bildirasiz.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Kasallik yoki oila a’zosining vafoti kabi uzrli sabab bo‘lsa, tasdiqlovchi hujjat imtihondan keyin besh ish kunidan kechiktirmay topshiriladi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Shunda keyingi imtihonga qayta to‘lovsiz yozilish yoki pulni qaytarishni so‘rash mumkin.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Kechikkan yoki uzrsiz kelmagan talabgorning to‘lovi qaytarilmaydi (20-band).⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Oktyabr imtihoni natijasiga rozi bo‘lmaganlar esa natija e’lon qilingan kundan boshlab 5 kun ichida apellyatsiya berishi mumkin.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠

Rushana Ziyadullayeva
Muallif
Jurnalist, kopirayter va PR mutaxassisi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ O‘zbekiston davlat jahon tillari universitetini “Axborot xizmati xodimi, jurnalist” mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Faoliyatini 2020-yilda universitetning axborot-resurs markazida boshlagan.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Keyin “Nuroniy” gazetasida muxbir bo‘lib ishlagan.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ O‘zbekiston Jurnalistlari ijodiy uyushmasida mutaxassis, “Maktabda biologiya” jurnalida mas’ul muharrir lavozimlarida ishlagan.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Yoshlar ishlari agentligida ham faoliyat yuritgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ 2023-yildan “University of Business and Science” universitetida matbuot kotibi va katta kopirayter.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Hozir “Sakura books” nashriyotining bosh muharriri.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ FasTracKids bolalar akademiyasi uchun ham kontent tayyorlaydi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌⁠⁠ Reklama va imij roliklari ssenariylari, ijtimoiy tarmoq kontenti, press-relizlar va PR materiallari yozadi.