Toshkentda atmosfera havosi sifati sutka davomida kuchaytirilgan tartibda nazorat qilinmoqda. Mutaxassislar prognoziga ko‘ra, ifloslantiruvchi moddalarning havoda to‘planishiga sabab bo‘ladigan kuchsiz shamol va harorat inversiyasi 10-noyabrgacha saqlanib qolishi mumkin.
Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi rasmiy Telegram kanalida ma’lum qilindi.
Qo‘mita axborotiga ko‘ra, poytaxtdagi havo sifati avtomatik stansiyalar, mobil laboratoriyalar, meteorologik va sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari yordamida kuzatilmoqda. Shu bilan birga, atmosferaning ifloslanishini kamaytirishga qaratilgan reyd tadbirlari 24/7 rejimda davom ettirilmoqda.
Toshkent havosida zararli chang me’yoridan oshdimi?
Toshkent shahri va viloyatidagi 10 ta nazorat nuqtasida PM2.5 hamda PM10 zarrachalari bo‘yicha instrumental o‘lchovlar o‘tkazildi.
Ekologiya qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, ushbu o‘lchovlarda belgilangan me’yorlardan oshish holatlari aniqlanmagan.
PM2.5 va PM10 — havoda muallaq holatda uchraydigan mayda zarrachalar bo‘lib, atmosfera havosining ifloslanish darajasini baholashda muhim ko‘rsatkichlardan hisoblanadi.
Shu bilan birga, 10 ta nazorat nuqtasida me’yorlardan oshish aniqlanmagani poytaxtning barcha hududlarida havo sifati bir xil ekanini anglatmaydi.
Qo‘mita ma’lumotida havo sifati bo‘yicha sutkalik prognozlarning aniqligi 88–92 foizni tashkil etayotgani qayd etilgan.
Nega noqulay sharoit 10-noyabrgacha davom etishi mumkin?
Mutaxassislar prognoziga ko‘ra, Toshkentda kuchsiz shamol va harorat inversiyasi 10-noyabrgacha saqlanishi mumkin.
Harorat inversiyasi paytida atmosferaning quyi qatlamlarida havo almashinuvi cheklanadi. Natijada transport, sanoat korxonalari va boshqa manbalardan chiqayotgan ifloslantiruvchi moddalar yer yuzasiga yaqin qatlamlarda to‘planishi mumkin.
Shamol kuchsiz bo‘lganda esa bu moddalarning tarqalishi sekinlashadi.
Shu sababli hozirgi meteorologik sharoitda atmosferaga chiqarilayotgan ifloslantiruvchi moddalar miqdorini kamaytirish va havo sifatini doimiy nazorat qilish muhim ahamiyatga ega.
Havo sifatini yaxshilash uchun qanday choralar ko‘rilmoqda?
Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, Ekopolitsiya, qo‘mitaning hududiy bosh boshqarmalari va Milliy ekologik monitoring markazining 42 nafar mutaxassisidan iborat ishchi guruh tuzilgan.
Reydlar davomida 43 ta obyekt tekshirilgan. Jumladan, 4-noyabrga o‘tar kechasi Toshkentning yettita tumanida 15 ta obyekt ko‘rikdan o‘tkazilgan.
Shuningdek, havo ifloslanishini kamaytirish maqsadida:
- 30 ta yirik qurilish tashkiloti changni bostirish choralarini ko‘rish bo‘yicha ogohlantirilgan;
- Toshkent shahri va unga tutash hududlardagi I–II toifadagi 131 ta korxona hamda 7 ta issiqlik elektr stansiyasiga chiqindilarni ikki baravar kamaytirish yuzasidan ko‘rsatmalar berilgan;
- Hokimliklarga favvoralarni muntazam ishlatish, ko‘chalar va yo‘l chetlarini yuvish, qum hamda changni tozalash topshirilgan;
- Barg, shox-shabba, somon va boshqa o‘simlik chiqindilarini ochiq havoda yoqishning oldini olish choralari kuchaytirilgan.
Bundan tashqari, o‘simlik chiqindilarini yig‘ish va qayta ishlash ishlarini tashkil etish bo‘yicha ham topshiriqlar berilgan.
Toshkent aholisi nimalarga e’tibor berishi kerak?
Noqulay meteorologik sharoitda havo sifati qisqa vaqt ichida o‘zgarishi mumkin. Ayniqsa, bolalar, keksalar va nafas olish tizimi bilan bog‘liq kasalliklari bo‘lgan fuqarolar havo sifatiga oid ogohlantirishlarni kuzatib borishlari maqsadga muvofiq.
Havo ifloslanishi kuchaygan paytlarda ochiq havodagi uzoq davom etadigan jismoniy mashg‘ulotlarni cheklash, zarurat bo‘lmasa, tirband yo‘llar yaqinida uzoq vaqt qolmaslik tavsiya etiladi.
Fuqarolar havo sifati haqidagi kuzatuv ma’lumotlari bilan O‘zgidrometning interaktiv monitoring xaritasi orqali tanishishi mumkin.
Ekologiya qo‘mitasining bildirishicha, atmosfera havosini nazorat qilish ishlari mobil gaz analizatorlari va uchuvchisiz uchish apparatlari yordamida ham davom ettirilmoqda.
Hozircha 10 ta nazorat nuqtasidagi o‘lchovlarda PM2.5 va PM10 bo‘yicha me’yorlardan oshish aniqlanmagan. Biroq ifloslantiruvchi moddalar to‘planishiga qulay meteorologik sharoit 10-noyabrgacha saqlanib qolishi mumkin.
