Raqamli texnologiyalar vaziri Sherzod Shermatov 27 million o‘zbekistonlikning shaxsiy ma’lumotlari tarqalgani haqidagi shov-shuvga munosabat bildirdi. U hozircha ma’lumotlar tarqalmaganini, biroq tizimlardagi zaifliklar bartaraf etilmasa, kelajakda bunday xavf yuzaga kelishi mumkinligini ta’kidladi.
Sherzod Shermatov o‘zining Telegram kanalida e’lon qilgan postida yaqinda 27 million fuqaroning ma’lumotlari sizib chiqqani haqidagi xabarlar bilan jamoatchilik e’tiboriga tushgan Butterfly xakerlar guruhi faoliyatiga to‘xtaldi.
Vazirning qayd etishicha, guruh vakillari keyinchalik o‘z chiqishlaridan ko‘zlangan maqsad axborot tizimlaridagi xavfsizlik muammolariga e’tibor qaratish bo‘lganini bildirgan.
“Lekin hozir tarqalmadi degani, zudlik bilan choralar ko‘rilmasa, ertaga bunday holat bo‘lmasligiga kafolat degani emas!” — deb yozdi Shermatov.
27 millionlik ma’lumotlar bilan bog‘liq voqea qanday boshlangan?
So‘nggi kunlarda Butterfly nomli xakerlar guruhi O‘zbekiston fuqarolarining shaxsiy ma’lumotlari xavf ostida ekani haqida bayonotlar tarqatdi.
Guruh 27 million nafar fuqaro haqidagi ma’lumotlar bilan bog‘liq xavflarni tilga olib, davlat axborot tizimlarida jiddiy zaifliklar mavjudligini da’vo qildi.
Ushbu xabarlar ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokamalarga sabab bo‘ldi. Ayniqsa, millionlab fuqarolarning shaxsiy ma’lumotlari begona shaxslar qo‘liga tushgan bo‘lishi mumkinligi xavotirlarni kuchaytirdi.
Keyinchalik Butterfly vakillari o‘zlarini kiberxavfsizlik sohasidagi «oq xakerlar» guruhi sifatida ta’riflab, davlat tizimlaridan yangi ma’lumotlarni o‘g‘irlamaganini va tarqatmaganini bildirdi.
Ularning izohlashicha, asosiy maqsad axborot tizimlaridagi zaifliklarni ko‘rsatish va mas’ul tashkilotlarni xavfsizlik choralarini kuchaytirishga undash bo‘lgan.
Vazir qanday xavfdan ogohlantirmoqda?
Sherzod Shermatovning fikricha, sun’iy intellektning jadal rivojlanishi eski axborot tizimlaridagi zaifliklarni aniqlash imkoniyatlarini keskin kengaytirmoqda.
Ilgari murakkab texnik tekshiruvlar orqali aniqlangan ayrim xavfsizlik kamchiliklarini endilikda sun’iy intellekt yordamida tezroq topish mumkin.
Bu imkoniyatdan nafaqat kiberxavfsizlik mutaxassislari, balki zararli maqsadlarni ko‘zlagan shaxslar ham foydalanishi mumkin.
Shu sababli vazir davlat idoralari, nodavlat tashkilotlar va tijorat kompaniyalarini axborot tizimlarini muntazam tekshirib, aniqlangan zaifliklarni o‘z vaqtida bartaraf etishga chaqirdi.
“Sun’iy intellektni rivojlantirishga sarmoya qilinganida, undan himoya qilishga ham tegishli sarmoya kiritish juda muhim”, — deya ta’kidladi u.
Shermatovning fikricha, kiberxavfsizlikka ajratiladigan mablag‘ni ortiqcha xarajat deb hisoblash kelgusida yanada katta xavflarni yuzaga keltirishi mumkin.
Davlat tashkilotlariga qanday tavsiyalar berildi?
Vazir axborot tizimlarini yaratish va ulardan foydalanishga mas’ul idoralar hamda kompaniyalar kiberxavfsizlik uchun qo‘shimcha moliyalashtirishni nazarda tutishi zarurligini bildirdi.
Shuningdek, mutaxassislarga Davlat xavfsizlik xizmati Kiberxavfsizlik markazi hamda UzCERT xizmati tomonidan e’lon qilinadigan yangi zaifliklar haqidagi ogohlantirishlarni muntazam kuzatib borish tavsiya etildi.
Aniqlangan xavfsizlik kamchiliklarini imkon qadar tez bartaraf etish, tizimlarni yangilash va kiberxavfsizlik bo‘yicha malakali mutaxassislar tayyorlash zarurligi ta’kidlandi.
Vazirning fikricha, raqamlashtirish jarayonida axborot xavfsizligiga yetarlicha e’tibor berilmasa, yangi texnologiyalar imkoniyatlar bilan birga jiddiy xavflarni ham keltirib chiqarishi mumkin.
