Dunyo bo‘yicha har yili 15 milliondan ortiq inson 70 yoshga yetmasdan yurak va qon aylanish tizimi kasalliklari tufayli hayotdan ko‘z yumadi. Ularning 80 foizini sog‘lom turmush tarzini tanlab, bartaraf etish mumkin edi. Bugungi kunda surunkali kasalliklar va ortiqcha vazn keng tarqalayotgani sababli sog‘lom hayotga o‘tish har bir kishining dolzarb vazifasiga aylangan.
Harakat – yuragingiz uchun eng zarur odat
-
15 000 qadamlik kunlik me’yor: Tadqiqotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, har kuni o‘rtacha 7 mingdan 10 minggacha yurish yurak salomatligi va qand kasalligi xavfini kamaytiradi. Haftasiga kamida 150 daqiqa o‘rtacha darajadagi jismoniy harakat yurak xastaliklari xavfini 25–30 foizgacha kamaytiradi.
-
Miya faoliyati va harakatchanlik: Doimiy harakat qiladigan odamlarda aqliy zaiflashish va xotira muammolari 30 foizga kamroq uchraydi.
-
Oddiy tavsiyalar: Har ikki soatda o‘rningizdan turib, bir necha daqiqa yurib turing, zinap
-
oyadan foydalaning, ish vaqtida cho‘zilish mashqlari bajaring.
To‘g‘ri ovqatlanish – quvvat va salomatlik manbai
- Semizlik ko‘rsatkichlari: Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotiga ko‘ra, dunyo aholisining 39 foizi ortiqcha vaznli, 13 foizi esa semiz hisoblanadi. Bu yurak, qon bosimi, qandli diabet, hatto ayrim saraton turlariga olib kelishi mumkin.
-
Sog‘lom taomlar: Ko‘proq sabzavot, meva, baliq, dukkakli va yong‘oq mahsulotlari iste’mol qilish salomatlik uchun foydalidir. Ushbu tarkib yurak kasalliklari xavfini 30 foizgacha kamaytirishi isbotlangan.
-
Ovqat tarkibi bo‘yicha tavsiyalar:
-
Oqsil – tanani tiklash, mushakni saqlash uchun
-
Foydali yog‘lar – masalan, yong‘oq yoki zaytun yog‘i
-
Murakkab uglevodlar – guruch, butun don mahsulotlari
-
-
Amaliy maslahatlar:
-
Haftasiga bir kun sabzavotli taomlar tayyorlang
-
Ovqatdan oldin bir stakan suv iching
-
Shakarli ichimliklar o‘rniga – limonli suv yoki choy
-
Sifatli uyqu – tanangizni tiklovchi vosita
-
Uyqu va yurak salomatligi: Kam uxlaydigan odamlarda yurak xuruji xavfi 20 foizga oshadi. Ideal uyqu davomiyligi – 7–8 soat.
-
Uyqu bosqichlari:
-
Yengil uyqu – tana hujayralarini tiklaydi
-
Chuqur uyqu – aqliy faoliyatni mustahkamlaydi
-
-
Sog‘lom uyqu odatlari:
-
Har kuni bir vaqtda yoting va turing
-
Yotoq xonasi tinch, qorong‘i va salqin bo‘lishi kerak
-
Uxlaguncha ekrandan (telefon, televizor) uzoqlashing
-
Ruhiy salomatlik – ichki osoyishtalik asosi
- Asabiylik va kasalliklar: Doimiy stress yurak kasalliklari xavfini 40 foizgacha oshiradi, immunitet pasayadi, ovqat hazm qilish muammolariga olib keladi.
-
Xotirjamlik usullari: Har kuni 10 daqiqa tinch o‘tirib chuqur nafas oling, yurak urish tezligi va qon bosimi barqarorlashadi.
-
Ijtimoiy aloqa: Oila, do‘stlar bilan vaqt o‘tkazish, ijobiy muhitda bo‘lish ruhiy sog‘liqni mustahkamlaydi.
-
Minnatdorlik amaliyoti: Har kuni uchta yaxshi hodisani yozib boring – bu usul stressni kamaytiradi va ijobiy fikrlashni kuchaytiradi.
