Asosiy matnga o'tish
22-Noyabr, Yakshanba
Pul va iqtisodiyot 1 daqiqa o'qish

S&P O‘zbekiston reytingini BB+ ga oshirdi: investitsiya darajasiga bir pog‘ona

S&P O‘zbekistonning suveren kredit reytingini BB dan BB+ ga oshirdi. Investitsiyaviy darajagacha bitta pog‘ona qoldi.

O‘zbekiston kredit reytingi: Toshkent Siti biznes markazi
Foto: Solijonovm1996 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

S&P Global Ratings xalqaro reyting agentligi O‘zbekistonning uzoq muddatli suveren kredit reytingini BB darajasidan BB+ ga ko‘tardi, prognoz — “barqaror”.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Bu mamlakat shu paytgacha olgan eng yuqori baho: “investitsiyaviy” toifa (BBB−) gacha endi bitta pog‘ona qoldi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Qaror 21-noyabr kuni e’lon qilindi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Bundan roppa-rosa bir yil oldin, 2025-yil 21-noyabrda agentlik reytingni BB− dan BB ga ko‘targan edi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Shunday qilib, bir yilda baho ikki pog‘ona oshdi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Agentlik nimaga tayandi?

S&P budjet va to‘lov balansi ko‘rsatkichlari yaxshilangani, oltin-valyuta zaxiralari ortgani hamda energetika va davlat korxonalaridagi islohotlarni asos qilib ko‘rsatdi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Zaxiralar 2026-yil oktabr oxirida taxminan 64 mlrd dollarga yetgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Yana bir omil — YaIMning qayta hisoblangani.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Milliy statistika qo‘mitasi 13-noyabrda 2025-yilgi nominal YaIMni 15 foizga oshirib, 2127 trln so‘m deb e’lon qildi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Natijada qarzning iqtisodiyotga nisbati yaxshilandi: agentlik 2026–2029-yillarda sof davlat qarzi YaIMning o‘rtacha 24 foizi bo‘lishini kutmoqda, avvalgi baho 30 foiz edi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Qarzning o‘zi kamaygani yo‘q.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

2026-yil uchun iqtisodiy o‘sish prognozi 8 foizga oshirildi, o‘rtacha yillik inflyatsiya 6,7 foiz atrofida kutilmoqda.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Qanday xatarlar qayd etildi?

Agentlik oltin zaxiralarning 85–90 foizini tashkil etishini va oltin narxi pasaysa tashqi ko‘rsatkichlar zaiflashishi mumkinligini aytdi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Davlat qarzining qariyb 84 foizi xorijiy valyutada, ya’ni so‘m kursiga sezgir.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Rossiyaga bog‘liqlik — pul o‘tkazmalari va savdo — ham xatar sifatida ko‘rsatilgan.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Kredit reytingi davlat, banklar va yirik kompaniyalar xorijdan qanday foizda qarz olishiga ta’sir qiladi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠ Reyting qanchalik yuqori bo‘lsa, investorlar uchun xatar shuncha past baholanadi.⁠⁠‌‌⁠‌‌‌⁠‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌⁠‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌⁠⁠

Nargiza O‘ktamova
Muallif
Iqtisodiyot va moliya mavzularidagi yangiliklar hamda tahliliy maqolalar muallifi: narxlar, soliqlar, bank xizmatlari, davlat budjeti va ularning oila hamyoniga ta’siri.